Czym jest "teoria szaleńca"? A czy Trump używa jej wobec Iranu?
Nixon wymyślił ideę, że zachowanie się niepoczytalnie może zmusić wrogów do wspólnego stołu. Czy Trump go kopiuje?
Teoria szaleńca jest prosta: spraw, by wrogowie uwierzyli, że jesteś na tyle niepoczytalny, by zrobić coś niewyobrażalnego, a oni się wycofają, zanim ty będziesz musiał. Richard Nixon po raz pierwszy ułożył to w słowa podczas spaceru po plaży w 1968 roku, mówiąc przyszłemu szefowi sztabu, że chce, aby Północni Wietnamczycy myśleli, że jest obsesyjny i nie do powstrzymania, tak przestraszony tym, co może zrobić, że sami będą domagać się pokoju.
Trump od dawna podziwia Nixona (obaj byli korespondencyjnymi przyjaciółmi w latach 80.), a jego sposób prowadzenia wojny w Iranie wygląda jak bezpośrednia strona tego podręcznika. W dniach poprzedzających zawieszenie broni Trump groził "zakończeniem cywilizacji Iranu", "odesłaniem jej z powrotem do epoki kamienia łupanego" oraz zniszczeniem mostów i elektrowni. Następnie, gdy Teheran zgodził się ponownie otworzyć Cieśninę Ormuz, wycofał się i ogłosił zwycięstwo.
Może Cię zainteresuje:
- Trump: "Do czasu zawieszenia broni wystrzelimy ich z powrotem do epoki kamienia łupanego".
- Trump cofa się od groźby "zniszczenia całej cywilizacji".
Problem polega na tym, że dorobek Nixona w teorii szaleńca był co najwyżej mieszany. Pomogło to w powstaniu okresu odprężenia z Moskwą. Ale w Wietnamie kulminacją był brutalny zamach bombowy na Hanoi w Boże Narodzenie w 1972 roku oraz porozumienie pokojowe, którego warunki, jak zauważyli krytycy, niewiele różniły się od tego, co było oferowane przed upadkiem bomb. Niektórzy z własnych współpracowników Nixona kwestionowali, czy akt szaleńca nie przeszedł granicy rzeczywistych.
Zawieszenie broni Trumpa wydaje się równie kosztowne. Iran pobiera opłatę 2 miliony dolarów za statek przepływający przez Cieśninę Ormuz, drogę wodną otwartą przed atakami USA i Izraela w lutym. Teheran czerpał zyski z wąskiego gardła, na którym już się znajdował. Jak to bywa, analitycy twierdzą, że ten ma swoją cenę.
Teoria szaleńca mogła dać Trumpowi możliwość wyjścia. Czy to będzie zwycięstwo, to już inna kwestia, którą Nixon, który opuścił urząd w hańbie, mógłby uznać za nieprzyjemnie znajomą. W każdym razie: czy uważa Pan, że Trump stosuje tę strategię wobec Iranu?
