Każdy z nas ma swoje ulubione gry. Niezależnie od tego, czy to Call of Duty, Resident Evil czy Stardew Valley, wszyscy mamy ten jeden tytuł – niezależnie od pogody, złego dnia w pracy czy poważnej grypy – nigdy nie zawodzi, by dostarczyć tę wielką dawkę dopaminy i ucieczki od rzeczywistości, która pozwala zapomnieć o wszystkich problemach prawdziwego świata. Ale co jeśli pewnego dnia, nie z własnej winy, nie będziesz mógł już grać w swoją ulubioną grę? Jak byś się czuł? A co ważniejsze, co byś zrobił?
Anthem, Concord, Highguard, Marvel's Avengers. Co łączy te wszystkie gry? Zgadza się, nie możesz już w nie grać. Nawet jeśli wydałeś ciężko zarobione pieniądze, by je kupić, teraz są już tylko wspomnieniami. Takie firmy jak Concord ledwo przetrwały dwa tygodnie, podczas gdy Anthem istniał przez lata, zanim został wyłączony, łamiąc serca niezliczonym graczom na całym świecie, którzy nie tylko wydali pieniądze na grę, ale włożyli godziny w coś, co zostało im odebrane bez zapowiedzi i z powodów poza ich kontrolą.
I to nie tylko gry, które już zniknęły, rodzą pytania. A co z tymi, w które miliony ludzi wciąż grają? Destiny 2, World of Warcraft, Final Fantasy XIV, Rainbow Six: Siege — wszystkie są zbudowane wokół infrastruktury online, która nie będzie istnieć wiecznie. Może to za dziesięć lat, może dwadzieścia, ale w końcu ktoś będzie musiał zdecydować, co się stanie, gdy ktoś uzna, że nie warto już płacić za serwery i wsparcie się kończy. Czy gracze nadal będą mogli korzystać ze światów, w których spędzili tysiące godzin? A może dekady treści, wspomnień i zakupów po prostu znikną z dnia na dzień?

Jak to możliwe? I rodzi się pytanie: czy firma powinna mieć prawo zabrać ci coś, za co zapłaciłeś? To nie kwestia, czy potrafią, już to zrobili; To sprawa praw konsumentów i walka toczona przez wszystkich graczy na świecie od 2024 roku. Po prostu możesz tego nie zauważać.
Przez kogo, pytasz?
Poznaj Gry Stop Killing Games
Wszystko zaczęło się od jednego człowieka, YouTubera o imieniu Ross Scott, znanego w internecie jako Accursed Farms, który miał odwagę, by stawić czoła branży wydawnictwa gier. Założył ruch Stop Killing Games, który dąży do uzyskania ustawy kończącej praktykę sprzedaży gier jako towarów zaprojektowanych tak, by były całkowicie niegrywalne dla wszystkich, gdy tylko skończy się wsparcie. Od momentu powstania znacznie się rozrosła, dodając kolejnych członków do swojego zespołu, gromadząc ponad dwa miliony zwolenników na całym świecie i rozpoczęła ponad dziesięć dochodzeń legislacyjnych w Europie i Ameryce.

Według ich strony internetowej, są globalną koalicją graczy, obrońców konsumentów i deweloperów, którzy dążą do międzynarodowej ochrony prawnej. Coraz więcej gier wymaga jakiejś funkcjonalności online, więc grozi im całkowite zniszczenie po zamknięciu tych serwerów.
Dla nich praktyka ta jest naruszeniem praw konsumentów. Kupione towary nie powinny się samozniszczyć, a jeśli coś kupisz, powinno to być twoje na zawsze. I robią wszystko, od petycji po pozwy zbiorowe na całym świecie, aby zakończyć celowe niszczenie mediów cyfrowych.
Dość poważna sprawa, prawda?
Walcząc o słuszną walkę
W ciągu dwóch lat od rozpoczęcia Stop Killing Games wiele się wydarzyło, a Ross osiągnął w tym czasie całkiem sporo.
W zeszłym roku ich Europejska Inicjatywa Obywatelska zdobyła 1,3 miliona podpisów, co oznaczało, że zostanie wysłuchana w Parlamencie Europejskim. Video Games Europe, stowarzyszenie branżowe reprezentujące branżę gier w całej Europie, niemal natychmiast odpowiedziało miażdżącym oświadczeniem ruchu: "Doceniamy pasję naszej społeczności; jednak decyzja o zaprzestaniu usług online jest wielowymiarowa, nigdy nie lekceważona i musi być opcją dla firm, gdy doświadczenie online przestaje być komercyjnie opłacalne. Prywatne serwery nie zawsze są realną alternatywą dla graczy, ponieważ zabezpieczenia, które wprowadziliśmy w celu zabezpieczenia danych graczy, usuwania nielegalnych treści i zwalczania niebezpiecznych treści społecznościowych, nie istniałyby i pozostawiłyby właścicieli praw odpowiedzialnych."
Scott nie jest naiwny i w odpowiedzi na krytykę podczas zeszłorocznej rozmowy z nami odniósł się do tego, że nie tylko branża znajdzie rozwiązania, ale wszelkie wyzwania będą miały dużo czasu na rozwiązanie. "Cokolwiek się stanie, w najlepszym wypadku to jeszcze lata do przodu. Jeśli w ogóle nastąpią jakiekolwiek zmiany prawne, branża będzie miała dużo czasu na to uprzedzonego. A branża prawdopodobnie wymyśli rozwiązania, tak jak w przypadku RODO."
Poparli pozew zbiorowy przeciwko Ubisoftowi w odpowiedzi na zamknięcie The Crew 2, a choć wzbudziło to spore zainteresowanie, Ubisoft przygotował działającą wersję offline.
Ten tryb "hybrydowy" został wprowadzony w październiku zeszłego roku, a Scott tłumaczy to częściowo ze względu na rosnącą obecność SKG i Europejskiej Inicjatywy Obywatelskiej, która zdobyła 1,3 miliona podpisów. "Gwarantuję, że Ubisoft nie miał żadnych planów na koniec życia wobec [The Crew 2 i Motorfest] przed tym ruchem."

W Wielkiej Brytanii SKG zdołało zdobyć debatę parlamentarną w listopadzie ubiegłego roku po tym, jak petycja zebrała 189 000 podpisów. Niestety, choć przyznali, że istnieje problem dotyczący ochrony zwierząt, "nie uważali, że nakaz planów końcowych jest proporcjonalny lub egzekwowalny". Mówiąc wprost, mieli stanowisko, że prawo konsumenckie jest przestrzegane, ale będą nadal monitorować sytuację.
Tam, gdzie są teraz... A co dalej?
W tym miesiącu jednak nastąpił przełom dzięki uchwaleniu ustawy Assembly Bill 1921, znanej również jako Protect Our Games Act. Zgromadzenie Stanowe Kalifornii odniosło duże zwycięstwo dla sprawy, gdy głosowanie na sali przebiegło stosunkiem głosów 43-16.
SKG powiedziało: "Ustawa wymagałaby od firm produkujących gry wideo do wcześniejszego powiadomienia graczy przed zamknięciem gier zależnych od serwerów oraz umożliwienia utrzymania zakupionych gier w gry, takich jak dostęp offline, serwery społecznościowe lub inna funkcjonalna opcja."
SKG nazwało to "dużą aktualizacją w zakresie zachowania gier", ale jest jasne, że wciąż jest wiele do zrobienia. Projekt ustawy 1921 trafia teraz do Senatu Stanowego Kalifornii, gdzie będzie potrzebował znacznie większego poparcia społecznego, by utrzymać impet. Ta ustawa to na pewno sukces, ale na razie niczego nie zmienia.

Nie wszystkie wieści są jednak świetne. Dość mocny cios padł 16 czerwca, gdy Komisja Europejska wydała werdykt. Dwa miesiące po publicznym przesłuchaniu i debacie parlamentarnej w maju, Komisja "nie może zaproponować prawnego obowiązku utrzymania grywalności gier wideo po przestaniu ich komercyjnego udostępniania", ale opracuje "kodeks postępowania" dotyczący zarządzania końcem życia gier. To nie jest rezultat, którego SKG chciało, i wcale nie wydaje się to jakimś wynikiem. Gdy komisja może zmusić takie firmy jak Apple do przejścia na USB-C, wydaje się to bardziej odmową niż niemożnością.
I tak wygląda obecna sytuacja. Kilka przełomów, kilka ślepych zaułków i sporo oporu ze strony branży, ale Stop Killing Games nie ustępuje. Przy tak dużym zdobyciu w ciągu ostatnich dwóch lat, kto wie, co mogą osiągnąć w ciągu najbliższych dwóch. Niezależnie od tego, czy zgadzasz się z ruchem, czy nie, SKG już zdołało wymusić rozmowę, której branża nie może już ignorować.
Jeśli masz czas, możesz obejrzeć przesłuchanie w Parlamencie Europejskim od 16 kwietnia tutaj. Szczegółowo opisuje kampanię Stop Killing Games, kwestie prawne i rozwiązania, a także szczegółowo odpowiedź Komisji Europejskiej.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o ruchu Stop Killing Games lub zapisać się na ich Discordzie, możesz to zrobić tutaj. Możesz też być na bieżąco ze wszystkim, co robią na swoim subreddicie.